Các loại ETF phổ biến cho người mới

ETF không phải chỉ có một loại

Sau khi tìm hiểu ETF là gì, nhiều người mới thường nghĩ rằng mọi ETF đều giống nhau.

Thực tế, ETF chỉ là một cấu trúc quỹ đầu tư. Bên trong mỗi ETF có thể là những tài sản rất khác nhau.

Ví dụ:

• Một ETF có thể theo dõi 500 công ty lớn tại Mỹ.

• Một ETF khác có thể chỉ tập trung vào cổ phiếu công nghệ.

• Một ETF khác nữa có thể đầu tư vào trái phiếu hoặc vàng.

Tất cả đều là ETF, nhưng rủi ro, mức độ đa dạng hóa và mục tiêu đầu tư có thể rất khác nhau.

Đó là lý do người mới nên hiểu ETF đang theo dõi điều gì trước khi quan tâm đến hiệu suất hay lợi nhuận.

So sánh nhanh các loại ETF phổ biến

Bảng dưới đây giúp bạn nhìn nhanh sự khác nhau giữa các loại ETF thường gặp. Đây không phải là bảng xếp hạng loại nào tốt hơn, mà là cách để hiểu mỗi loại ETF phục vụ mục đích khác nhau.

ETF theo chỉ số thị trường rộng

Đây là loại ETF phổ biến nhất đối với người mới.

Các ETF này thường theo dõi một chỉ số đại diện cho cả thị trường hoặc một phần lớn của thị trường. Nếu bạn đã học bài chỉ số chứng khoán là gì, bạn có thể hiểu ETF thị trường rộng như một sản phẩm được thiết kế để mô phỏng một “thước đo” thị trường.

Ví dụ:

• ETF theo S&P 500.

• ETF theo FTSE All-World.

• ETF theo MSCI World.

• ETF theo VN30.

Khi đầu tư vào một ETF theo chỉ số thị trường rộng, bạn đang gián tiếp tiếp cận một danh mục gồm nhiều doanh nghiệp khác nhau.

Ưu điểm

• Đa dạng hóa cao.

• Không phụ thuộc vào một công ty duy nhất.

• Dễ hiểu và dễ theo dõi.

• Thường có chi phí thấp hơn nhiều loại quỹ chủ động.

Hạn chế

• Vẫn có thể giảm giá khi thị trường giảm.

• Không tránh được các đợt suy thoái hoặc khủng hoảng.

• Không phải lúc nào cũng mang lại lợi nhuận cao nhất trong ngắn hạn.

Đây thường là loại ETF mà người mới gặp đầu tiên khi tìm hiểu về đầu tư dài hạn. Tuy nhiên, “phổ biến” không có nghĩa là phù hợp với mọi mục tiêu hoặc mọi thời điểm đầu tư.

ETF ngành

ETF ngành tập trung vào một lĩnh vực cụ thể của nền kinh tế.

Ví dụ:

• Công nghệ.

• Y tế.

• Năng lượng.

• Tài chính.

• Bán dẫn.

Thay vì đầu tư vào toàn thị trường, ETF ngành tập trung vào một nhóm doanh nghiệp có đặc điểm tương đồng.

Ví dụ, một ETF công nghệ có thể nắm giữ nhiều doanh nghiệp trong lĩnh vực phần mềm, bán dẫn, điện toán đám mây hoặc thiết bị công nghệ.

Ưu điểm

• Cho phép tập trung vào một xu hướng hoặc ngành nghề cụ thể.

• Có thể tăng trưởng mạnh nếu ngành đó phát triển tốt.

Hạn chế

• Rủi ro tập trung cao hơn.

• Có thể biến động mạnh hơn ETF thị trường rộng.

• Một ngành có thể hoạt động kém trong nhiều năm.

Đối với người mới, điều quan trọng là hiểu rằng ETF ngành thường không đa dạng hóa tốt bằng ETF thị trường rộng. Nó vẫn là ETF, nhưng không nhất thiết là một lựa chọn “an toàn hơn” chỉ vì có nhiều cổ phiếu bên trong.

ETF quốc tế

ETF quốc tế đầu tư vào các doanh nghiệp ngoài một quốc gia cụ thể.

Ví dụ:

• ETF cổ phiếu toàn cầu.

• ETF thị trường phát triển.

• ETF thị trường mới nổi.

Mục tiêu của loại ETF này là giúp nhà đầu tư tiếp cận nhiều nền kinh tế khác nhau thay vì chỉ phụ thuộc vào một quốc gia.

Ưu điểm

• Đa dạng hóa theo khu vực địa lý.

• Giảm sự phụ thuộc vào một nền kinh tế duy nhất.

• Có thể giúp người học hiểu thị trường toàn cầu rộng hơn thị trường trong nước.

Hạn chế

• Có thể chịu ảnh hưởng bởi tỷ giá.

• Mỗi quốc gia có môi trường kinh tế, chính sách và rủi ro riêng.

• Có thể khó hiểu hơn đối với người mới.

Đối với nhà đầu tư Việt Nam, ETF quốc tế thường đi kèm yếu tố tỷ giá USD/VND hoặc các loại tiền tệ khác. Ngay cả khi tài sản cơ sở tăng, kết quả khi quy đổi về VND vẫn có thể bị ảnh hưởng bởi biến động tỷ giá.

ETF trái phiếu

Không phải mọi ETF đều đầu tư vào cổ phiếu.

Một số ETF đầu tư vào trái phiếu chính phủ hoặc trái phiếu doanh nghiệp.

Loại ETF này thường được sử dụng bởi những người muốn giảm biến động trong danh mục hoặc tìm hiểu phần tài sản có tính ổn định hơn cổ phiếu.

Ưu điểm

• Biến động thường thấp hơn cổ phiếu.

• Có thể đóng vai trò ổn định danh mục.

• Giúp người mới hiểu rằng ETF không chỉ gắn với cổ phiếu.

Hạn chế

• Lợi nhuận kỳ vọng thường thấp hơn cổ phiếu trong dài hạn.

• Giá trái phiếu vẫn có thể giảm khi lãi suất tăng.

• Trái phiếu doanh nghiệp còn có rủi ro tín dụng nếu tổ chức phát hành gặp khó khăn.

Người mới đôi khi nghĩ trái phiếu là “không có rủi ro”. Điều này không chính xác. Trái phiếu và ETF trái phiếu vẫn có những rủi ro riêng.

ETF hàng hóa

Một số ETF được thiết kế để theo dõi giá của các loại hàng hóa như:

• Vàng.

• Bạc.

• Dầu mỏ.

Những ETF này cho phép nhà đầu tư tiếp cận các loại tài sản mà không cần trực tiếp mua hoặc lưu trữ chúng.

Ưu điểm

• Có thể giúp đa dạng hóa danh mục.

• Tiếp cận hàng hóa thuận tiện hơn.

• Một số nhà đầu tư dùng vàng như một phần phòng vệ trước bất ổn hoặc lạm phát.

Hạn chế

• Có thể biến động rất mạnh.

• Giá hàng hóa chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố khó dự đoán.

• Một số ETF hàng hóa có cấu trúc phức tạp hơn ETF cổ phiếu thông thường.

Đối với người mới, ETF hàng hóa thường khó hiểu hơn ETF theo chỉ số cổ phiếu. Nếu chưa hiểu tài sản cơ sở và cách quỹ vận hành, bạn nên học thêm trước khi xem đây là lựa chọn đầu tư.

ETF nào người mới thường gặp nhất?

Nếu đọc các tài liệu về đầu tư dài hạn, bạn sẽ thường gặp ETF theo chỉ số thị trường rộng nhiều hơn các loại ETF khác.

Lý do là chúng:

• Dễ hiểu.

• Đa dạng hóa cao.

• Không phụ thuộc vào một ngành riêng lẻ.

• Thường có chi phí thấp.

Điều này không có nghĩa ETF thị trường rộng luôn tốt hơn mọi loại ETF khác.

Tuy nhiên, đây thường là điểm khởi đầu dễ hiểu hơn đối với người mới đang học về đầu tư. Nếu bạn muốn hiểu một ví dụ cụ thể, bài S&P 500 là gì sẽ giúp bạn thấy cách một chỉ số thị trường rộng được nhắc đến trong thực tế.

Những loại ETF người mới nên thận trọng

Một số ETF được thiết kế cho nhà giao dịch hoặc nhà đầu tư có nhiều kinh nghiệm hơn. Chúng có thể vẫn là ETF, nhưng không nhất thiết phù hợp với người mới.

ETF đòn bẩy

ETF đòn bẩy cố gắng khuếch đại biến động của một chỉ số hoặc tài sản cơ sở, ví dụ gấp 2 lần hoặc 3 lần trong một khoảng thời gian ngắn.

Loại ETF này có thể tăng rất mạnh khi thị trường đi đúng hướng, nhưng cũng có thể giảm rất nhanh khi thị trường đi ngược kỳ vọng.

ETF nghịch đảo

ETF nghịch đảo được thiết kế để tăng giá khi chỉ số hoặc tài sản cơ sở giảm.

Nghe có vẻ đơn giản, nhưng cơ chế vận hành thường phức tạp và phù hợp hơn với giao dịch ngắn hạn có kinh nghiệm, không phải học đầu tư dài hạn cơ bản.

ETF chủ đề quá tập trung

Một số ETF tập trung vào các chủ đề như trí tuệ nhân tạo, xe điện, blockchain hoặc một xu hướng thị trường cụ thể.

Các chủ đề này có thể hấp dẫn, nhưng rủi ro tập trung cao. Nếu kỳ vọng của thị trường thay đổi, giá ETF có thể biến động mạnh.

Việc một sản phẩm có chữ “ETF” trong tên không có nghĩa nó phù hợp với mọi người mới bắt đầu. Với người mới, điểm quan trọng là hiểu tài sản bên trong, mức độ đa dạng hóa, chi phí và rủi ro trước khi quan tâm đến câu chuyện tăng trưởng.

Những hiểu lầm phổ biến về các loại ETF

ETF nào cũng giống nhau

Không đúng.

Hai ETF khác nhau có thể nắm giữ các tài sản hoàn toàn khác nhau và có mức độ rủi ro rất khác nhau.

ETF luôn an toàn hơn cổ phiếu

Không hẳn.

Một ETF ngành tập trung vào một lĩnh vực duy nhất có thể biến động mạnh hơn nhiều cổ phiếu lớn riêng lẻ.

ETF đồng nghĩa với đa dạng hóa

Không phải lúc nào cũng vậy.

Một số ETF rất đa dạng hóa, nhưng một số ETF chỉ tập trung vào một ngành, một quốc gia hoặc một chủ đề cụ thể.

Cứ là ETF quốc tế thì chắc chắn đa dạng hóa tốt

Không luôn luôn.

Một ETF quốc tế có thể rất rộng, nhưng cũng có thể chỉ tập trung vào một khu vực, một nhóm quốc gia hoặc một ngành cụ thể. Tên quỹ không đủ để đánh giá mức độ đa dạng hóa.

Trước khi tìm hiểu một ETF cụ thể

Trước khi nhìn vào hiệu suất hoặc lợi nhuận quá khứ của một ETF, hãy tự hỏi:

• ETF này đang theo dõi điều gì?

• Nó thuộc loại ETF nào?

• Mức độ đa dạng hóa ra sao?

• Những rủi ro chính là gì?

• Mình có thực sự hiểu tài sản bên trong quỹ không?

• Nếu đầu tư từ Việt Nam, mình có hiểu yếu tố tỷ giá, phí, thuế và nền tảng giao dịch không?

Những câu hỏi này thường quan trọng hơn việc xem ETF đã tăng bao nhiêu phần trăm trong năm vừa qua.

Nếu bạn chưa trả lời được các câu hỏi này, việc học thêm trước khi đầu tư là hoàn toàn bình thường.

Bước tiếp theo

Hiểu các loại ETF giúp bạn biết một quỹ đang đầu tư vào đâu. Tuy nhiên, để hiểu ETF sâu hơn, bạn cần biết cách một ETF thực sự vận hành phía sau.

Bài học tiếp theo trong Tekoversity by teko là “ETF theo dõi chỉ số hoạt động như thế nào?”. Bài học này sẽ giải thích cách ETF mô phỏng một chỉ số, vì sao hiệu suất ETF có thể khác chỉ số tham chiếu và khái niệm sai lệch theo dõi mà người mới thường gặp.

Đọc tiếp: ETF theo dõi chỉ số hoạt động như thế nào?

Nội dung này mang tính giáo dục tài chính cá nhân, không phải lời khuyên đầu tư cá nhân hóa. Trước khi đầu tư, bạn nên cân nhắc mục tiêu, thời gian đầu tư, khả năng chịu rủi ro và tình hình tài chính của mình.